تبلیغات
گزیده روزنامه ها و خبرگزاری های کشور - استان مرکزی
 
دوشنبه 3 اسفند 1388 :: نویسنده : لیلا شادمان

استان مرکزی

تقریبا در مرکز ایران قرار دارد. این استان از شمال به استان های تهران و قزوین، از غرب به استان همدان، از جنوب به استان های لرستان و اصفهان و از شرق به استان های تهران، قم و اصفهان محدود است. این استان با مساحتی معادل 29،530 کیلومتر مربع حدود 1، 82 درصد از مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده است. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری درسال 1385 استان مرکزی دارای 8 شهرستان، 15 بخش، 19 شهر، 60 دهستان و 1،394 آبادی دارای سکنه و 46 آبادی خالی از سکنه است. مرکز این استان شهر اراک است. شهرهای مهم این استان عبارت اند از: خمین، ساوه، محلات، دلیجان، تفرش، شازند و آشتیان و اراک.
 جمعیت استان طبق آخرین سرشماری نفوس و مسکن در سال 1385 بالغ بر1326826  بوده است که از این تعداد1015375  باسواد بوده اند.
بیشتر مردم استان مرکزی به زبان فارسی سخن می  گویند. در دلیجان مردم به زبان راجی حرف می زنند که ریشه در زبان مادی دارد.
در کنار فارسی گویش  هایی مانند لری و لکی و وفسی و همچنین در بسیاری از روستاهای اطراف مناطقی مانند اراک، سربند و ساوه و شهرهایی مثل شازند و خنداب، ترکی آذربایجانی و ترکی خلجی نیز رواج دارد. زبان کردی در این استان در میان ایل کلهر دیده می  شود و زبان راجی نیز در مناطقی از دلیجان و محلات و نراق استفاده می  شود.زبان تاتی نیز در برخی قسمت ها مانند شرا، کزاز و سربند صحبت می  شود.همچنین اقلیت  های مذهبی مانند ارامنه و زرتشتیان و تعداد کمی از یهودیان نیز در استان موجود هستند که به زبان خویش سخن می گویند. شمار روستاهای فارسی  نشین در استان بیشتر از روستاهای ترک نشین است و در زبان ایشان ته لهجه ای دیده می  شود. در گروه  های ترک زبان مناطق مختلف استان هم  چون شهرستان خمین، زبان ترکی کم کم به دست فراموشی سپرده می  شود و به جز چند روستا جوانان رغبتی به یادگیری و استفاده از آن، ندارند.
روستای عنبرته
 یکی از روستا های شهرستان شازند از توابع استان مرکزی کشور ایران می باشد.روستای عنبرته از شمال به روستاهای تجره و بازنه، از شرق به روستاهای حصار محمدیه ، هفته و عمارت ، از جنوب به روستاهای چناس و قاقان و از غرب به روستای دستجرده و کوه راسمند محدود است.این روستا دارای 1200 هکتار اراضی آبی و دیم می باشد و محصولات آن گندم ،حبوبات، چغندر قند و علوفه است، از یکصد هکتار باغ روستا نیز محصولاتی از قبیل انگور، زرد آلو، گردو،بادام و سیب بر داشت میشود. همچنین این روستا دارای 1000راس گوسفند و 600 راس گاو می باشد و روزانه 2 تن شیر تولید و روانه بازار مصرف میشود.روستای عنبرته دارای دهیاری، پست بانک ،فروشگاه شرکت تعاونی،خانه بهداشت،شبکه آب بهداشتی، برق ، گاز ، تلفن ، سیستم جمع آوری زباله ، زمین فوتبال ،دفتر نهضت سواد آموزی ، مخابرات ، خیاطی ، قصابی و محل های گردشی و تفریحگاه های زیبا از جمله سراب است .این روستا 4 شهید ، 2 جانباز و 1 آزاده تقدیم انقلاب اسلامی کرده است.شایان گفتن است این آبادی در سرشماری سال 1385 از توابع دهستان قره کهریز بخش مرکزی شهرستان شازندبوده و جمعیت آن 823 نفر گزارش شده است.جمعیت عنبرته در سرشماری سال 1375 جمعا 954 نفر گزارش شده است و در این سال از توابع دهستان قره کهریز بخش مرکزی شهرستان سربند(شازند) بوده اس
حمام چهار فصل
بنای تاریخی حمام چهار فصل اراک که هم اکنون به عنوان موزه آثار تاریخی کاربرد دارد , یکی از زیباترین آثار معماری به جای مانده از ادوار گذشته است. این اثر تاریخی دوره قاجاریه توسط شخصی به نام حاج محمد ابراهیم خوانساری با سه قسمت مجزای مردانه , زنانه و اقلیتهای مذهبی بنا شده است . در حال حاضر از مجموعه مساحت 9000 متری این بنا 1600 مترمربع آن که شامل سربینه مردانه و گرمخانه است بازسازی و مورد بهره برداری قرار گرفته است که بخش رخت کن مردانه و هشتی بین گرمخانه و رخت کن به موزه تابستانی شناسی تبدیل شده است . اشیا» به نمایش گذاشته شده در آن مربوط به دوران قبل و بعد از اسلام بوده و اشیا» این بخش شامل ابزار و وسایل روشنایی ، قهوه خانه ، وسایل حمام ، اسناد و قباله ها و قرآن های خطی است . هنرهای سنتی مانند کارگاه گیوه کشی و فرش بافی نیز بخشی از این مکان را به خود اختصاص داده است
کاروانسرای دودهک
کاروانسرای دودهک در ساحل شرقی رودخانه قم رود قرار دارد. قدمت این بنا به دوره صفویه برمی گردد.ابعاد آن53/70 در 53/60متر است و در هر یک از د یوارهای شمالی و شرقی و غربی آن سه برج تعبیه شده که نشان می دهد کاروانسرا شبیه به یک قلعه نظامی بوده است. پس از عبور از دروازه ورودی کاروانسرا، ایوانی به طول11/30 متر3/90 متر وجود دارد که انتهای آن با پله هایی به حیاط متصل می شود. ایوان های جنوبی و غربی آن که بعد از ایجاد بنا ساخته شده اند، دارای فرورفتگی هایی در دیوار هستند.ایوان شرقی بر روی یک آب انبار زیرزمینی ساخته شده است. در سمت راست ایوان دو اطاق ساخته شده که اولی مربعی با ضع 4/8  مترو پوشش گنبدی است که درگذشته به وسیله یک در بزرگ به اطاق کناری ارتباط داشته است. این اطاق نمازگاه کاروانسرا بوده است. چهارگوشه کاروانسرا مشابه یکدیگر نیستند. گوشه های شمال شرقی و جنوب غربی برای نگهداری بار و دوگوشه دیگر به عنوان اصطبل مورد استفاده قرار می گرفته اند. پی های این بنا از سنگ و بقیه بنا از آجر ساخته شده است. حیاط این کاروانسر 271/20 متر طول و 27/10  متر عرض دارد.
مدرسه سپهدار
 اراک یکی از بناهای تاریخی باقی مانده از دوره قاجار است که همزمان با تاسیس بازار اراک به دستور یوسف خان گرجی سپهدار اعظم ساخته شد( کتیبه "نمود یوسف ثانی بنای مصر جدید" که با حساب ابجد 1231 قمری و به نقلی 11189 شمسی را نشان می دهد و بر سر دربازار اراک نصب بود سال تاسیس شهر را نشان می دهد). این مدرسه اولین مرکز علوم دینی در اراک است. مدرسه سپهداری به عنوان نخستین بنای شهری با اقتباس از سبک مدارس دوره صفویه و با کاشیکاری های ظریف و زیبای دوره قاجار یکی از بناهای موجود در مجموعه بازار اراک است. این مدرسه دارای مسجد و آب انبار و صحن نسبتا وسیع با حوضی سنگی در میان آن اافرادی چون آیت الله گلپایگانی، آیت الله اراکی و امام خمینی در این مدرسه تحصیل کرده اند. در ساخت این مجموعه بیشتر از آجر استفاده شده و ملات گچ و آهک و خاک رس نیز مکمل بنای آن هستند و برای استحکام بنا از تیرچه چوبی استفاده شده است. در پای ستون ها نیز صفحات و ورق های منجمد مسی و سربی استفاده شده است. (مردم امروز ملات ساروج را نمی شناسند، در واقع اساس معماری ایران قدیم برای بناهای مستحکم، ساروج بوده که از ترکیب نوعی آهک، سپیده تخم مرغ، خاک رس و الیاف طبیعی و مانند آن ساخته می شد). مدرسه سپهداری جزو بناهای اولیه شهر اراک بوده و در یکی ارز گذرهای بازار احداث شده است.





نوع مطلب : ایرانشناسی، 
برچسب ها : استان مرکزی،




گزیده روزنامه ها و خبرگزاری های کشور
گزیده روزنامه ها و خبرگزاری های کشور
درباره وبلاگ

گزیده روزنامه ها و خبرگزاری های کشور

مدیر وبلاگ : لیلا شادمان
مطالب اخیر
نویسندگان
آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :